Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Jakie kwalifikacje wymagane są do obsługi wózka ręcznego podnośnikowego z podnoszeniem elektrycznym?

2013-09-25

Pytanie pochodzi z publikacji Serwis BHP

Jakie kwalifikacje wymagane są do obsługi wózka ręcznego podnośnikowego z podnoszeniem elektrycznym? Czy pracodawca musi wystawiać imienne pozwolenie na obsługę takiego wózka na terenie firmy? Czy kierowca wózka jezdniowego z napędem silnikowym (potocznie wózka widłowego) z uprawnieniami UDT ma kwalifikacje także na obsługę takiego wózka?

Odpowiedź

Do obsługi wózka ręcznego nie są wymagane uprawnienia ani imienne zezwolenie pracodawcy. Pomimo zastosowania w wózku ręcznym podnoszenia elektrycznego, wózek ten jest nadal wózkiem ręcznym. Przed dopuszczeniem do obsługi wózka ręcznego obsługujący go pracownik powinien przejść szkolenie wstępne w zakresie bhp, jako instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Program instruktażu stanowiskowego powinien zawierać obsługę wózka ręcznego z elektrycznym napędem podnoszenia. Szkolenie bhp powinno być powtarzane okresowo. Uprawnienia do obsługi wózków jezdniowych z napędem silnikowym wydawane są na poszczególne typy wózków i obowiązują tylko na te typy wózków, które zostały wpisane do zaświadczenia kwalifikacyjnego operatora wózka jezdniowego. Uprawnienia te nie mogą być przenoszone na inny typ wózka.

Uzasadnienie

Przepis art. 22 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 963) - dalej u.d.t. stanowi, iż osoby obsługujące i konserwujące urządzenia techniczne zobowiązane są posiadać zaświadczenia kwalifikacyjne potwierdzające umiejętność praktycznego wykonywania tych czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie. Z kolei art. 23 ust. 5 u.d.t. zobowiązuje ministra właściwego do spraw gospodarki, do określenia w drodze rozporządzenia: 1) trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych; 2) rodzajów urządzeń technicznych, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, uwzględniając stopień zagrożenia związanego z eksploatacją tych urządzeń; 3) wzór wniosku o sprawdzenie kwalifikacji. Na tej podstawie Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz. U. Nr 79, poz. 849 z późn. zm.) - dalej r.k.k.u.t.

W załączniku nr 2 do r.k.k.u.t. "Rodzaje urządzeń technicznych, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji" wymienione zostały wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia. W załączniku tym nie wymienia się wózków ręcznych. Również w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. Nr 118, poz. 1263), "Maszyny i urządzenia techniczne stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, do obsługi których wymagane jest odbycie szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku ze sprawdzianu", w Grupie IV "Maszyny różne i inne urządzenia techniczne" wymienione zostały wózki podnośnikowe z napędem spalinowym i akumulatorowym oraz wózki platformowe z napędem spalinowym i akumulatorowym. Wózki ręczne w załączniku tym nie występują.

Przepis § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz. U. Nr 70, poz. 650 z późn. zm.) wymaga, aby do obsługi wózka z napędem silnikowym dopuszczony był pracownik posiadający uprawnienia operatora, lub imienne zezwolenie do obsługi wózka wystawione przez pracodawcę, ważne na terenie zakładu pracy tego pracodawcy. Zezwolenie to może być wydane pracownikowi po ukończeniu, z wynikiem pozytywnym, szkolenia dla kierowców wózków zorganizowanego przez pracodawcę, według programu opracowanego lub zatwierdzonego przez jednostkę organizacyjną wyznaczoną przez ministra właściwego do spraw gospodarki.

Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pracy w transporcie ręcznym określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z późn. zm.) - dalej r.b.h.p.t. W § 2 r.b.h.p.t. określone zostało pojęcie sprzętu pomocniczego w transporcie ręcznym. Przez sprzęt pomocniczy w transporcie ręcznym rozumie się środki mające na celu ograniczenie zagrożeń i uciążliwości związanych z ręcznym przemieszczaniem przedmiotów, ładunków lub materiałów oraz ułatwienie wykonywania tych czynności. Do środków tych zalicza się szczególnie: pasy, liny, łańcuchy, zawiesia, dźwignie, chwytaki, rolki, kleszcze, uchwyty, nosze, kosze, legary, ręczne wciągniki i wciągarki, krążki i wielokrążki linowe, przestawne pochylnie, taczki i wózki. Przepisy bezpieczeństwa pracy w transporcie ręcznym (wewnętrznym) zawarte są również w rozdziale 4 "Transport wewnętrzny i magazynowanie" rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.).

Kazimierz Kościukiewicz, autor współpracuje z publikacją Serwis BHP.

Odpowiedzi udzielono: 5 września 2013 r.