Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Jak zaksięgować ujawnienie środka trwałego?

2011-04-12

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego Księgowego

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą (księgi rachunkowe) wprowadziła do ewidencji środków trwałych samochody, które wykorzystywane są na potrzeby tejże działalności, a należą do prywatnego majątku właściciela firmy. Samochody te podatnik nabył w drodze sądowego podziału majątku zlikwidowanej spółki cywilnej, w której podatnik był kiedyś wspólnikiem. Samochody stanowiły własność obu wspólników (zostały zakupione na potrzeby spółki cywilnej), natomiast po podziale zostały przyznane podatnikowi, który zaczął wykorzystywać je do prowadzonej działalności gospodarczej

Jak zaksięgować ujawnienie środka trwałego?

Odpowiedź:

Ujawnienie środka trwałego ujmuje się w księgach rachunkowych zapisem:

Wn konto 010 Środki trwałe

Ma konto 760 Pozostałe przychody operacyjne.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.) - dalej u.o.r. - wprowadzając środek trwały do ewidencji księgowej jednostka winna go wycenić według cen nabycia lub kosztów wytworzenia. Gdyby nie było możliwe określenie ceny nabycia/kosztu wytworzenia, środek trwały należy wycenić - jak wskazuje art. 28 ust. 2 u.o.r. - według ceny sprzedaży (a więc w wartości rynkowej) takiego samego lub podobnego przedmiotu. Ustalona w ten sposób wartość początkowa środka trwałego podlega amortyzacji.

Zauważyć jednak należy, iż do ewidencji środków trwałych jednostki (tu: osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą) wprowadzić należy tylko te składniki majątku, które spełniają wszystkie cechy środków trwałych wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 15 u.o.r., tzn.

a) są kontrolowane przez jednostkę,

b) mają przewidywany okres używania dłuższy niż rok,

c) są przeznaczone na potrzeby jednostki,

d) są kompletne i zdatne do użytku.

Samochód należący do prywatnego majątku właściciela firmy nie powinien w ogóle figurować w księgach rachunkowych, dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Błędne wprowadzenie do ewidencji środków trwałych składnika, który nie jest środkiem trwałym jednostki, należy skorygować stosując np. storno czerwone:

Wn konto 010 Środki trwałe

Ma konto 760 Pozostałe przychody operacyjne oraz

Wn konto 408 Amortyzacja (lub odpowiednie konto zespołu 5)

Ma konto 060 Odpisy umorzeniowe środków trwałych. Księgowanie takie należy przeprowadzić - co do zasady - w księgach tego roku obrotowego, w którym nastąpiło rozpoznanie błędu (obecnie: rok obrotowy 2011). Gdyby jednak kwota korekty miała istotny wpływ na już sporządzone ale jeszcze niezatwierdzone sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2010, zapis korygujący należałoby wprowadzić - na mocy art. 54 ust. 1 - do ksiąg rachunkowych 2010 r.; wówczas jednostka musiałaby również odpowiednio zmienić sporządzone wcześniej sprawozdanie finansowe.

W sytuacji, gdy błędne wprowadzenie prywatnego samochodu właściciela do ksiąg rachunkowych prowadzonych przez niego firmy miało miejsce przed 2010 r., a popełniony błąd zostałby uznany za taki, który nie pozwala uznać już zatwierdzonego/zatwierdzonych sprawozdań finansowych za rok lub lata poprzednie za spełniające wymagania określone w art. 4 ust. 1 u.o.r., jednostka powinna kwotę korekty spowodowanej usunięciem błędu odnieść na kapitał (fundusz) własny. Stosując storno czerwone będą to zapisy:

Wn konto 010 Środki trwałe

Ma konto 821 Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie oraz

Wn konto 821 Rozliczenie wyniku finansowego za lata poprzednie i

Ma konto 060 Odpisy umorzeniowe środków trwałych.

Księgowania te należałoby przeprowadzić w księgach 2010 r., jeżeli sprawozdanie finansowe za ten rok nie zostało jeszcze zatwierdzone, lub w księgach 2011 r., jeżeli sprawozdanie finansowe za 2010 r. zostało już zatwierdzone. Takie ujęcie korekty popełnionego błędu istotnego wynika z treści art. 54 ust. 3 u.o.r.

Dorota Mikulska, autorka współpracuje z Vademecum Głównego Księgowego

Odpowiedzi udzielono 11.04.2011 r.