Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Na podstawie jakich dokumentów i jak prawidłowo zaksięgować ulgi na złe długi?

2011-08-23

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego Księgowego

Na podstawie jakich dokumentów i jak prawidłowo zaksięgować ulgi na złe długi?

Jakich księgowań należy dokonać na koncie rozrachunków z nabywcą oraz z urzędem skarbowym z tytułu VAT?

Odpowiedź:

Korektę (zmniejszenie) VAT należnego w związku ze skorzystaniem z tzw. ulgi na złe długi odnosi się na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych, zapisem:

Wn konto 222 Rozliczenie podatku VAT należnego

Ma konto 764 Inne pozostałe przychody operacyjne - przychody te nie są wliczane do podstawy opodatkowania, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) - dalej u.p.d.o.p..

Księgowania powyższego dokonuje się na podstawie dowodu PK (polecenia księgowania), do którego podatnik powinien dołączyć (podwiązać) dokumenty uzasadniające spełnienie ustawowych warunków do skorzystania podatku należnego, a w szczególności, oznaczenie niezapłaconych przez dłużnika faktur (chodzi m.in. o daty, bowiem możliwość skorzystania z ulgi jest ograniczona w czasie) oraz zawiadomienie dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego - wraz z dowodami otrzymania tego zawiadomienia przez dłużnika.

Deklaracja VAT-7, w której podatnik wykazuje korektę podatku VAT należnego z tytułu skorzystania z omawianej ulgi, ma charakter "wtórny" w stosunku do dokonanych wcześniej zapisów w księgach rachunkowych i rejestrach podatku VAT. Z tego powodu deklaracja "sama w sobie" nie jest podstawą do zaksięgowania zmniejszenia podatku należnego.

W przypadku ewidencjonowania ulgi za złe długi, nie jest zmniejszana należność od dłużnika, ponieważ niezależnie od skorzystania z ulgi podatkowej, wierzytelność z tytułu zrealizowanej dostawy może być dochodzona w postępowaniu sądowym i poddana egzekucji.

W sytuacji, gdy po skorzystaniu z ulgi na złe długi należność zostałaby uregulowana w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego uregulowania należności, podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części (art. 89a ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm. - dalej u.p.t.u.). Zwiększenie podatku należnego odnoszone jest wówczas w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, zapisem:

Wn konto 769 Inne pozostałe koszty operacyjne

Ma konto 222 Rozliczenie podatku VAT należnego.

Uzasadnienie:

W przypadku, gdy dostawca nie ma możliwości wyegzekwowania od dłużnika należności za sprzedany towar lub usługę, nabywa prawo - w świetle art. 89a u.p.t.u. - do pomniejszenia podatku należnego, czyli skorzystania z tzw. ulgi na złe długi, przy spełnieniu następujących warunków:

1) dostawa towaru lub świadczenie usług były dokonane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., tzn. zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

2) należności z tytułu dokonanej transakcji zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany (kwota netto) oraz podatek należny,

3) wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni (warunek ten wynika z faktu, że dłużnik ma obowiązek skorygowania podatku naliczonego),

4) wierzytelności niezapłacone, stanowiące podstawę do zastosowania ulgi, nie zostały zbyte,

5) od daty wystawienia faktury, będącej podstawą do skorygowania podatku należnego, nie upłynęły 2 lata lub więcej, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona,

6) wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego, z tytułu niezapłacenia przez niego wierzytelności oraz obowiązku dłużnika, zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o podatku VAT, do zmniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu - o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur lub odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, w drodze korekty deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia, o ile zapłata nie zostałaby przez niego uregulowana w terminie 14 dni.

Szczegółowe uregulowanie kwestii związanych z ulgą za złe długi zawiera art. 89a oraz art. 89b u.p.t.u.

Tadeusz Waślicki, autor współpracuje z Vademecum Głównego Księgowego

Odpowiedzi udzielono 5 sierpnia 2011 r.