Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Czy czynsz inicjalny można zaliczyć w koszty uzyskania przychodu?

2011-10-27

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Doradcy Podatkowego

Czy mam prawo zaliczyć w koszty uzyskania przychodu fakturę za czynsz inicjalny (leasingowy) dotyczący samochodu, który jeszcze nie jest zarejestrowany?

Prowadzę PKPiR metodą kasową, jestem opodatkowany podatkiem liniowym.

Odpowiedź:

Czynsz inicjalny jest warunkiem zawarcia umowy leasingu i należy go ująć w kosztach uzyskania przychodów w dacie poniesienia.

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f. – koszty uzyskania przychodów są potrącane w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Nawet w przypadku podatników, którzy księgę przychodów i rozchodów prowadzą metodą memoriałową, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Koszty czynszu inicjalnego są kosztami pośrednimi i nie można ich powiązać z konkretnym okresem; jest to wydatek warunkujący zawarcie umowy i korzystanie z leasingu.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2011 r., I SA/Wr 1367/10, czytamy:

"Wskazując na powyższe Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym sprawy, opłaty wstępne, do poniesienia których zobowiązany był skarżący chcąc przystąpić do umowy leasingu i korzystać z przedmiotu tej umowy, w postaci regałów wysokiego składowania, nosiły cechy opłat samoistnych, nieprzypisanych do poszczególnych rat leasingowych, a zatem, powinny być zaliczane do kosztów jednorazowo, bez konieczności ich rozliczania w czasie, zgodnie z zasadą kasową, o jakiej mowa w przepisie art. 22c ust. 5 u.p.d.o.f. zdanie pierwsze.

Stanowisko organu podatkowego, przyjmującego za właściwy odmienny sposób rozliczania wskazanych wyżej wydatków, tj. proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą, opierało się na błędnym założeniu, że wydatki te stanowią koszt dotyczący całej umowy i określonego w niej czasu trwania, przekraczającego rok podatkowy (59 rat), a zatem, winny podlegać regułom ich potrącenia o jakim mowa w treści art. 22 ust. 5c zdanie drugie u.p.d.o.f. Dokonana przez organ podatkowy wykładnia charakteru tzw. wstępnych opłat leasingowych, a w konsekwencji, przyjęty przez ten organ sposób ujmowania tych opłat w kosztach podatkowych, wynikały przede wszystkim z pominięcia de facto istoty oraz funkcji (jakkolwiek organ podatkowy analizował te przesłanki w zaskarżonej interpretacji) jaką ww. opłat spełniają w procesie zawierania umowy. Funkcje tę należało bowiem rozpatrywać nie na płaszczyźnie obowiązywania umowy (jak to przyjął organ), ale na płaszczyźnie czynności przygotowawczych do jej zawarcia – warunkowej, a więc odnoszącej się w ogóle do zawiązania stosunku zobowiązaniowego umowy leasingu. W stanie faktycznym sprawy, wydatki leasingobiorcy (skarżącego) z tytułu czynszu inicjalnego oraz czynszu zerowego dokonywane były bowiem niejako "awansem", stanowiąc warunek niezbędny po pierwsze do związania stron umowy węzłem obligacyjnym umowy leasingu (czynsz inicjalny), po drugie, do udostępnienia przedmiotu leasingu przez leasingodawcę (czynsz zerowy). Funkcję tych opłat należało zatem wiązać nie tyle z umową rozumianą w wymiarze czasowym, ale stosunkiem prawnym, do którego by nie doszło, gdyby przyszły korzystający z leasingu nie poniósł wymaganych opłat wstępnych. Już z tych tylko względów ustalony w umowie czas jej trwania nie mógł rzutować na zasady potrącania tych opłat w kosztach podatkowych przez skarżącego jako leasingobiorcę. Uzupełniająco przy tej okazji należy również wskazać, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie sądowym poglądem, użyty w przepisie art. 22 ust. 5c u.p.d.o.f. zdanie drugie zwrot "jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy" należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy on wydatków dotyczących usług (świadczeń) wykonywanych w kilku okresach, nie dotyczy on zaś wydatków związanych ze świadczeniami wykonanymi jednorazowo, lecz wykorzystywanymi lub odnoszącymi skutek przez dłuższy czas (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 maja 2009 r., I SA/Go 214/09; orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego)".

Małgorzata Niedźwiedzka, autorka współpracuje z publikacją Vademecum Doradcy Podatkowego

Odpowiedzi udzielono 26 października 2011 r.