Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Czy pracownik, który sporadycznie kieruje samochodem służbowym powinien przejść badania psychologiczne?

2012-06-20

Pytanie pochodzi z publikacji Serwis BHP

Czy każdy pracownik, który sporadycznie kieruje samochodem służbowym powinien wykonać badania psychologiczne? Kto o tym decyduje?

Czy pracownik kierujący samochodem służbowym powinien mieć przy sobie zaświadczenie lekarskie stwierdzające zdolność do pracy lub zaświadczenie o wykonaniu testów psychologicznych?

Odpowiedź

To, czy pracownik niezatrudniony na stanowisku kierowcy, okazjonalnie kierujący pojazdem służbowym powinien wykonać badania psychologiczne, będzie uzależnione od decyzji lekarza medycyny pracy.

Pracownik niezatrudniony na stanowisku kierowcy, kierujący pojazdem służbowym nie musi posiadać przy sobie zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego zdolność do pracy ani zaświadczenia o poddaniu się testom psychologicznym.

Uzasadnienie

W myśl art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej k.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Powyższe orzeczenia wydają lekarze medycyny pracy podczas badań wstępnych, okresowych i kontrolnych, a koszty badań pokrywa pracodawca (art. 229 § 6 k.p.).

Szczegółowym aktem prawnym regulującym zagadnienie pracowniczych badań profilaktycznych jest rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.) – dalej r.b.l.p.

Zgodnie z § 4 ust. 1 r.b.l.p. badania profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę, zawierającego:

określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane,

określenie stanowiska pracy, na jakim osoba ta ma być zatrudniona (w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na inne stanowiska pracy),

określenie stanowiska pracy, na jakim pracownik jest zatrudniony (w przypadku badań okresowych lub kontrolnych),

informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach.

Określenie zakresu i częstotliwości badania profilaktycznego należy do lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną, w oparciu o "Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników" (załącznik nr 1 do r.b.l.p.). Zawarte we "Wskazówkach..." wytyczne dotyczące zakresu badań lekarskich i pomocniczych są ułożone według rodzajów narażenia zawodowego, a nie zawodów czy stanowisk pracy. Co za tym idzie, to lekarz ustalając niezbędny zakres badania wykorzystuje odpowiednie zalecenia dla poszczególnych rodzajów narażenia. Dlatego właśnie tak istotne jest szczegółowe określenie (opisanie) w skierowaniu na badania profilaktyczne narażeń, jakie mogą wystąpić na danym stanowisku pracy.

Pracodawcy, powierzając pojazd służbowy pracownikom niebędącym zawodowymi kierowcami lub zlecając im wykorzystywanie prywatnego pojazdu do celów służbowych, często zapominają o uprzednim wskazaniu tego faktu w skierowaniu na badania profilaktyczne, a trzeba przypomnieć, że kierowanie pojazdem jest czynnością wymagającą od wykonującej ją osoby pełnej sprawności psychoruchowej.

Zgodnie z zaleceniami Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy skierowanymi do Wojewódzkich Ośrodków Medycyny Pracy (KKMP 10/08 z dnia 7 marca 2008 r.), zakres badania osoby, do której obowiązków należy m.in. kierowanie pojazdami służbowymi, powinien być zgodny z wytycznymi określonymi w części V pkt 2 "Wskazówek..." ("Prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej"), a więc powinien obejmować wykonanie testów sprawności psychoruchowej (badania psychologiczne) w badaniu wstępnym, a w badaniach okresowych powinno być ono wykonane w zależności od wskazań lekarza przeprowadzającego badanie.

Ponadto, zgodnie z ubiegłoroczną nowelizacją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 z późn. zm.), osoby posiadające prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, B E, T, kierujące pojazdem w ramach obowiązków służbowych, obligatoryjnie (obowiązkowo) muszą odbyć konsultację okulistyczną oraz przejść badania oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia. Na to badanie również kieruje lekarz medycyny pracy.

Każdemu pracownikowi, który nawet sporadycznie –wykorzystuje do pracy pojazd służbowy (lub wykorzystuje prywatny do celów służbowych za zgodą pracodawcy), należy do skierowania na badania profilaktyczne wpisać informację o tym fakcie, aby lekarz medycyny pracy mógł zlecić odpowiednie badania.

Pracownik, który pozytywnie przejdzie badania i zostanie dopuszczony do pracy przez lekarza medycyny pracy nie musi wozić ze sobą kopii zaświadczenia lekarskiego (ani psychologicznego). Zaświadczenie lekarskie, wystawione przez lekarza medycyny pracy (nie przez psychologa, gdyż badanie psychologiczne jest wyłącznie badaniem pomocniczym!), powinno znajdować się w aktach osobowych pracownika zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 oraz § 6 ust. 2 pkt 2 lit. i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.).

Maciej Ambroziewicz, autor współpracuje z publikacją Serwis BHP.

Odpowiedzi udzielono: 5 czerwca 2012 r.