Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Jak prawidłowo ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego?

2012-11-28

Pytanie pochodzi z Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

W listopadzie 2012 r. pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim. Pracownik pracuje w równoważnym czasie pracy. W styczniu miał do przepracowania 168 godzin (17 dni). 5 dni przebywał na urlopie (40 godzin).

Pracownik przepracował 112 godzin (10 dni). Od dnia 28 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r. przebywał na zwolnieniu. Dnia 28 stycznia 2012 r. był dniem wolnym według harmonogramu, 29 stycznia 2012 r. był dniem wolnym według harmonogramu, 30 stycznia 2012 r. pracownik według harmonogramu miał do przepracowania 8 godzin, dnia 31 stycznia 2012 r. pracownik również miał do przepracowania 8 godzin. Płaca podstawowa 1064 zł, urlop 718 zł, premia uznaniowa 726 zł, zwolnienie lekarskie 336,40 zł.

Jak prawidłowo ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za styczeń 2012 r.?

Odpowiedź:

Ponieważ w styczniu 2012 r. z przyczyn usprawiedliwionych pracownik nie osiągnął pełnego wynagrodzenia, ale przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy, dla potrzeb ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego wynagrodzenie za ten miesiąc należy uzupełnić.

Uzasadnienie:

W myśl art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512) – dalej u.ś.p.ch.m., podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez pracownika za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte, tj. 12 (art. 38 ust. 1 u.ś.p.ch.m.). Za wynagrodzenie uważa się przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz chorobowe (art. 3 pkt 3 u.ś.p.ch.m.). Tym samym, jeżeli pracownik stał się niezdolny do pracy wskutek choroby w listopadzie 2012 r. podstawę wymiaru przysługującego z tego tytułu zasiłku chorobowego powinno stanowić przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres listopad 2011 r. – październik 2012 r.

Jeżeli w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, pracownik nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych np. choroby, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego: 1) wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy, 2) przyjmuje się, po uzupełnieniu według zasad określonych w art. 37 ust. 2 u.ś.p.ch.m., wynagrodzenie z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy (art. 38 ust. 2 u.ś.p.ch.m.). Uzupełnienie wynagrodzenia polega na tym, że do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się: a) wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości, b) wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu, jeżeli przepracował choćby 1 dzień, c) kwoty zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy, jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia.

ZUS przyjmuje, że w sytuacji, gdy wynagrodzenie pracownika składa się ze składników stałych i zmiennych, zmniejszanych proporcjonalnie do okresu nieobecności w pracy, a w miesiącu, z którego wynagrodzenie wymaga uzupełnienia, pracownik otrzymał wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, całość wynagrodzenia, w tym także składniki stałe, uzupełnia się tak jak zmienne składniki wynagrodzenia (pkt 163 "Komentarza do ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm. – wybrane zagadnienia"). Tym samym, jeżeli premia uznaniowa jest zmniejszana proporcjonalnie za okres nieobecności w pracy, całość wynagrodzenia za styczeń 2012 r. uzupełnia się w ten sposób, że wynagrodzenie urlopowe sumuje się z wynagrodzeniem za pracę, tj. wynagrodzeniem zasadniczym i premią uznaniową, dzieli się przez liczbę dni pracy i urlopu wypoczynkowego, a na końcu mnoży przez liczbę dni, którą pracownik był zobowiązany przepracować w tym miesiącu. Jeżeli zaś premia uznaniowa nie jest proporcjonalnie zmniejszana za okres nieobecności w pracy należy ją uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie faktycznie wypłaconej, a wynagrodzenie za styczeń 2012 r. podlega uzupełnieniu na zasadach przewidzianych dla składników wynagrodzenia przysługujących w stałej miesięcznej wysokości, czyli przyjęci pełnej miesięcznej kwoty, którą pracownik otrzymałby za cały styczeń 2012 r.

Nadmienić jednocześnie trzeba, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi, nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku (art. 41 ust. 1 u.ś.p.ch.m.). ZUS przyjmuje, że w przypadku braku postanowień o zachowaniu prawa do składnika wynagrodzenia za okres pobierania zasiłku powinien być on uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego, chyba że pracodawca udokumentuje, że składnik wynagrodzenia jest również wypłacany za okres pobierania zasiłku (pkt 168 "Komentarza do ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm. – wybrane zagadnienia"). Tym samym, jeżeli pracodawca jest w stanie udokumentować, że premia uznaniowa jest wypłacana za okres pobierania zasiłku lub wynika to z obowiązujących w zakładzie pracy przepisów, premii uznaniowej nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego. Powyższe zasady obowiązują również przy ustalaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego – art. 92 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Magdalena Kostrzewa,

autorka współpracuje z Serwisem Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Odpowiedzi udzielono 26 listopada 2012 r.