Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Kiedy pracownik może zgłosić wnuka jako członka rodziny do ubezpieczenia chorobowego?

2013-06-05

Pytanie pochodzi z Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Rodzice dziecka nie pracują i nie są zarejestrowani w urzędzie pracy (nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu). Pracownica posiada inny adres zamieszkania niż wnuk.

Czy składając zgłoszenie na druku ZUS ZCNA powinno być zaznaczone, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z wnukiem?

W niektórych oddziałach ZUS podawana jest informacja, że powinno być zaznaczone "tak", natomiast w innych, że jeżeli adres zamieszkania wnuka jest inny niż babci to nie należy zaznaczać, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie, ponieważ zasada ta nie dotyczy wnuków.

Odpowiedź:

Babcia powinna zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego wnuka jako członka rodziny, jeżeli jego rodzice nie podlegają dobrowolnie lub obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz nie są uprawnieni do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu wykonywania pracy lub pracy na własny rachunek, a wnuk jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (teks jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) – dalej u.ś.o.z.p. i nie posiada tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, który wyklucza podleganie temu ubezpieczeniu jako członek rodziny. Jeżeli formularz ZUS ZCNA dotyczy wnuka pracownika to nie należy wypełniać pola poświęconego informacji o pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym.

Uzasadnienie:

Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, ani nie są uprawnieni do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji (art. 67 ust. 3 u.ś.o.z.). Trzeba przy tym pamiętać, że status członka rodziny oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28a, 30 i 33 u.ś.o.z., za wyjątkiem małżonków, wobec których orzeczono separację prawomocnym wyrokiem sądu (art. 66 ust. 2 i 3 u.ś.o.z.). Dla potrzeb u.ś.o.z. za członka rodziny uważa się:

a) dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku,

b) małżonka,

c) wstępnych pozostających z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 5 pkt 3 u.ś.o.z.)

Wystarczające jest zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego przez jedną osobę podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wnuki mogą zostać zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego przez dziadka lub bacię tylko wówczas, gdy żaden z rodziców nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, nie jest osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu wykonywania pracy lub pracy na własny rachunek oraz nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 67 ust. 3a u.ś.o.z.). W konsekwencji, jeżeli rodzice wnuka nie są objęci ani obowiązkowo, ani dobrowolnie ubezpieczeniem zdrowotnym oraz nie są uprawnieni do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji z tytułu wykonywania pracy lub pracy na własny rachunek, wnuk jest członkiem rodziny w rozumieniu u.ś.o.z. i nie posiada tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, który wyklucza podleganie temu ubezpieczeniu jako członek rodziny, jego babcia objęta obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym jako pracownik powinna zgłosić go do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem pracodawcy, który przekazuje do ZUS odpowiednio wypleniony formularz ZUS ZCNA (art. 67 ust. 3 i art. 77 ust. 1 u.ś.o.z.). Pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym nie ma wpływu na posiadanie przez wnuka statusu członka rodziny. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie tylko dla wstępnych (art. 5 pkt 3 lit. c u.ś.o.z.). Uzasadnione zatem jest stanowisko, że w przypadku formularza ZUS ZCNA, który dotyczy wnuka nie należy wypełniać pola poświęconego tej informacji.

Magdalena Kostrzewa,

autorka współpracuje z Serwisem Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Odpowiedzi udzielono 4 czerwca 2013 r.