Bezpłatne newslettery
    przejdź do newslettera
    drukuj artykuł
    drukuj z listy wydruków
    dodaj do listy wydruków
    wyślij znajomemu

Kiedy osoba prowadząca działalność gospodarczą może dokonać proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne?

2014-02-18

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego Księgowego

Osoba prowadząca działalność gospodarczą za okres od września do listopada opłacała składki na ubezpieczenia społeczne (w tym chorobowe) od maksymalnej podstawy tj. 250% przeciętnego wynagrodzenia. Za okres od dnia 3 grudnia 2013 r. pobierała zasiłek chorobowy (wypłacony 31 stycznia 2014 r.) Za miesiąc grudzień 2013 r. została złożona deklaracja DRA z wykazaniem maksymalnej podstawy (bez pomniejszania podstawy za okres choroby).

Czy obecnie przysługuje tej osobie prawo do dokonania korekty deklaracji za miesiąc grudzień 2013 r., w taki sposób aby wykazać podstawę naliczenia składek proporcjonalnie za okres od 1 do 2 grudnia 2013 r. od minimalnej podstawy tj. 60% przeciętnego wynagrodzenia?

Odpowiedź:

Korekta deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA jest uzasadniona tylko wówczas, gdy zawiera nieprawidłowości stwierdzone przez płatnika składek we własnym zakresie lub przez ZUS. ZUS stoi na stanowisku, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z uwagi na to, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność jest niezdolna do pracy i z tego tytułu spełnia warunki do przyznania zasiłku chorobowego, jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy stanowi ją kwota najniższej podstawy wymiaru składek.

Uzasadnienie:

Stosownie do art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 z późn. zm.) – dalej u.s.u.s., płatnik składek jest zobowiązany złożyć deklarację rozliczeniową korygującą ZUS DRA w przypadku stwierdzenia w złożonej w ZUS deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA nieprawidłowości. Dotyczy to zarówno przypadku, gdy nieprawidłowości zostały stwierdzone przez płatnika składek we własnym zakresie, jak również w przypadku gdy takie nieprawidłowości zostały stwierdzone przez ZUS. Jeżeli zatem w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA nie występuje nieprawidłowości brak jest podstaw do złożenia przez płatnika składek deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Zgodnie z art. 18 ust. 10 u.s.u.s. zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w art. 18 ust. 9 u.s.u.s., stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku. Z art. 18 ust. 9 u.s.u.s. wynika zaś, że za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Zgodnie z przyjętą przez ZUS interpretacją art. 18 ust. 9 i 10 u.s.u.s. proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z uwagi na to, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność jest niezdolna do pracy i z tego tytułu spełnia warunki do przyznania zasiłku chorobowego, jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy stanowi ją kwota najniższej podstawy wymiaru składek. Według ZUS nie można zatem dokonać proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jeżeli stanowi ją kwota wyższa niż kwota najniższej podstawy wymiaru składek. Oznacza to, że dokonanie korekty deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA w przypadku wskazanym w pytaniu może zostać uznane przez ZUS za nieuzasadnione. Na marginesie wypada zauważyć, że niektóre sądy nie podzielają przyjętej przez ZUS interpretacji art. 18 ust. 9 i 10 u.s.u.s. Mianowicie wyrażają pogląd, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność przewidziane w art. 18 ust.9 i ust.10 u.s.u.s. dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru składek (wyroki SA w Katowicach z dnia 17 maja 2011 r., III AUa 2177/10, Biul.SAKa 2012, nr 1, poz. 32-33; oraz z dnia 9 lipca 2009 r., III AUa 908/09).

Piotr Kostrzewa, autor współpracuje z publikacją Vademecum Głównego Księgowego

Odpowiedzi udzielono 14.02.2014 r.